Tatlı kestane, tabanda 1.5-2 m çapında bir gövde ile 30-35 m yüksekliğinde büyüyen orta büyüklükte bir ağaçtır. Bu ağaç aynı zamanda uzun yaşayan bir türdür ve bazı bitkilerin 1000 yıldan daha eski olduğu tahmin edilmektedir. Yapraklar dişli kenar boşlukları ile uzun ve dardır. Çiçeklenme Haziran-Temmuz aylarında gerçekleşir. Meyvesi, açık kahverengimsi bir fındıktır. Kestane ağacının gövdesi güçlü ve dayanıklıdır. İnşaat ve mobilya yapımında kullanılabilir.

Kestane; yenilebilir kestane, avrupa kestanesi, italyan kestanesi, marron, portekiz kestanesi, ispanyol kestanesi ve tatlı kestane gibi isimler alır. Yetiştirildiği bölgelerde önemli bir besin ürünüdür. Normalde çiğ yenmez, pişmiş, haşlanmış, kavrulmuş, kaynatılmış veya şekerlemelerde kullanılır.

Bazı Avrupa dağlık bölgelerinde kestane, buğday ve patatesin yerine kestane unundan ekmek veya kestane püresi şeklinde de tüketilir. İtalya’da soslu bir güveç gibi hazırlanır. Kuru fındık, taze fındık gibi kullanılır veya yer fıstığı gibi yenir. Ayrıca brendi , şekerleme veya kahve yerine, çorbaları kalınlaştırmak için yada bir yağ kaynağı olarak kullanılabilir.Kestane aynı zamanda kümes hayvanlarını ve domuzları beslemek beslemek için yem olarak da güvenle kullanılır.Taze kestane Eylül sonundan Ocak sonuna kadar bulunur.

Besin değeri

Tatlı kestane iyi bir besin, vitamin ve mineral kaynağıdır. B vitamin, magnezyum ve potasyumca zengindir. Yüksek nişasta seviyeleri buğdayınkine benzer ve patatesin iki katıdır.

100 gram tatlı kestane tüketmek; 0.418 mg Bakır, 40.2 mg C Vitamini, 44.17 g Karbonhidrat, 0.352 mg B6 Vitamini, 0.336 mg Manganez, 58 ug B9 Vitamini ve 0.144 mg B1 Vitamini sunmaktadır. Ayrıca 100 gram Tatlı kestane içinde birçok Amino asit (0.018 g Triptofan, 0.058 g Treonin, 0.064 g İzolösin, 0.096 g Lösin, 0.096 g Lizin ve 0.038 g Metiyonin) de bulunur.

Faydaları

  • Kalp sağlığı:  Kestanede yüksek konsantrasyonlarda bulunan iyi yağlar, kolesterolü dengelemeye, vücutta ateroskleroz ve kan pıhtılaşması riskini azaltmaya yardımcı olur. Bu yararlar büyük ölçüde felç, kalp krizi ve koroner kalp hastalığı riskini düşürür.
  • Diş Bakımı ve Kemik sağlığı:Kalsiyum ve fosfor, kemiklerin ana bileşimini oluşturduklarından kemik sağlığı için önemli olan iki önemli mineraldir; ancak işlevlerini etkili bir şekilde yerine getirebilmeleri için dengeli bir magnezyum tüketimi gereklidir. Tatlı kestane içinde bulunan magnezyumun sayesinde kemik ve kas sağlığına olumlu etkide bulunur.
  • Diyabet Önleme ve Yönetimi: Diyet lifi diyabetin düzenlenmesinde, önlenmesi ve yönetiminde faydalı etki gösterir. Kestane gibi diyet lifi açısından yüksek gıdalar, düşük glisemik indeksli gıdalar olarak kabul edilir ve bu da kan şekerinin daha yavaş yükselmesine neden oldukları anlamına gelir.
  • İshal: Tatlı kestane ve özellikle kestane ağacı kabuğu ishal için çok etkili bir ilaç olarak bulunmuştur. Kestaneyi kabuğu ile birlikte kaynattığınızda su tanenler açısından zengin hale gelir. Tanenler, kontrollü miktarlarda alındıklarında ishali düzeltici etki sağlarlar.
  • Bağışıklık Sistemi: Su kestanesi, yüksek C vitamini konsantrasyonunun yanı sıra bağışıklık sisteminiz için ideal destek sağlayan antioksidan bileşiklerden oluşur. C vitamini antioksidan görev görür, vücutta serbest radikallere karşı savaşır, sağlıklı hücrelerde mutasyona neden olabilen oksidatif stresi nötralize eder.
  • Kan Basıncı: Potasyum vücuttaki su hareketini kontrol eder ve aynı zamanda bir vazodilatör olarak işlev görür, kan akışını arttırır ve daralmış kan damarları ve arterler üzerindeki gerilimi serbest bırakır. Kan basıncındaki bu azalma, genel kardiyovasküler sağlığı artırabilir ve kalp krizi ve felç riskini azaltabilir.
  • Tiroid fonksiyonu: Tiroid vücudumuzun en büyük endokrin bezidir. Triiyodotironin ve Tiroksin adı verilen iki önemli hormon üretir. Tiroid vücudumuzun enerji kullanma hızını düzenler ve vücudumuzun diğer hormonlara duyarlılığını kontrol eder. Tatlı kestane içindeki ellagik asit, hormon salgılanmasını baskılar ve böylece aşırı aktif tiroid bezi üzerinde kontrol sağlar.
  • Sindirime Yardımcı Olur: Tatlı kestane aslında iyi bir lif içeriği kaynağıdır. Lif suyu emmeye yardımcı olur ve dışkıyı yumuşak hale getirir ve buna hacim kazandırır. Bulkier ve daha yumuşak tabureler gastrointestinal sistemden kolay ve daha hızlı geçer. Bu, kabızlığı ve kabızlıkla ilgili anal iltihabı ve yığınları önler.

Kestane nasıl saklanır?

Taze kestane, bir hafta boyunca oda sıcaklığında kalır ve tatlanır. Kestaneleri iki veya üç hafta muhafaza etmek için, kabuklarıyla buzdolabındaki bir kağıt torbada saklayın. Alternatif olarak kestaneyi şekerleyebilir, püre hale getirebilir veya şurup içinde saklayabilirsiniz.

Kestane Alerjisi

Kestaneye karşı oluşan alerjide bağışıklık sisteminin kestanenin içerisindeki proteinleri zararlı olarak algılayarak aşırı reaksiyon göstermesiyle ortaya çıkar. Alerji belirtilerinin görülmesi kestanenin yenmesiyle, kestaneye temasla veya şeftali, elma, lateks alerjisiyle çapraz reaksiyon sebebiyle ortaya çıkabilir.

Belirtileri

  • hırıltı,
  • boğaz şişmesi,
  • öksürük,
  • nefes almada güçlük
  • kan basıncında bir düşüş
  • temas eden bölgelerde kızarıklı, kaşıntı
  • egzama,
  • ürtiker,
  • gözlerde kızarıklık, kaşıntı
  • anafilaksi olabilir.

Kestane için şiddetli alerji nadirdir, ancak tanı konmuş kestaneye karşı alerjiniz varsa yanınıza mutlaka adrenalin oto-enjektörü(penepin) bulundurmanız önerilir.Kestaneye karşı olan alerjinin tedavisi kestaneyi ve kestaneyi içeren tüm besinleri diyetten çıkarmakla yapılır.Kestaneye karşı olan alerjide elma, şeftali gibi meyvelere veya latekse karşı çapraz reaksiyon görülebilir.Bu gibi durumları önlemek için alerjinizin durumunu ve başka hangi besinleri diyetinizden çıkarmanız gerektiğini alerji doktoru veya diyetisyeninize danışarak öğrenin.

Herhangi bir ürünü satın almadan ve tüketmeden önce tüm ürün etiketini dikkatlice okuyun. Paketlenmiş gıda ürünleri ve özellikleri uyarı olmadan değişebilir, bu sebeple açıklama kısmını bu ürünü her alışınızda dikkatli bir şekilde okuyun. Eğer herhangi bir sorunuz olursa, üretici firma ile iletişime geçin.

Yemek için dışarıya çıktığınızda, yenilen gıdalarda kestanenin olmadığını veya içerisinde bulunan herhangi bir madde ile teması olmadığından emin olmak için şefle veya bir yönetici ile konuşun.

Kestane alerjisi nadir olarak görülür ve insanların sadece küçük bir kısmının kestaneye karşı ciddi reaksiyon riski vardır. Kestane alerjisi genellikle meyve ve sebzelere karşı alerji ile birlikte görülür. Bunun nedeni farklı bitkilerdeki proteinlerin kestane ile benzerlik göstermesinden kaynaklı çapraz reaksiyondur.

Kestane Alerjisi Belirtileri

Kestane alerjisinin belirtileri genellikle hırıltı, boğaz şişmesi, nefes almada güçlük ve kan basıncında bir düşüş olabilir. Bu ciddi alerji durumuna alerjik şok veya anafilaksi denilmektedir. Kestane alerjisi olan insanlar, şeftali ve elma gibi diğer LTP içeren gıdalara karşı da alerji geliştirmiş olabilir.

Lateks ile çapraz reaksiyon – Lateks Gıda Sendromu

Lateks alerjisi, temelde mesleki olarak lateks kullanımının artması nedeniyle ortaya çıkan bir sorundur. Lateks içindeki proteinlerin bazıları kestane de dahil olmak üzere bazı gıdalardaki proteinlere benzer yapıdadır. Bu gruptaki diğer yiyecekler arasında avokado, muz, kivi, şeftali, domates, patates ve tatlı biber bulunur. Bu tip alerjinin çapraz reaksiyonundan sorumlu proteinler, kitinazlar olarak bilinen bir protein ailesindendir.

İnsanların hem latekse hem de bu yiyeceklerin bir veya daha fazlasına alerjisi olduğunda bu durum Lateks Gıda Sendromu olarak bilinir. Hastalar sıklıkla lastik eldiven kullanırken veya balon şişirirken hırıltı, cilt, göz, burun veya ağız kaşıntısı fark ederler. Gıdalara reaksiyonlar genellikle hafiftir, hayatı tehdit edici değildir ve şunları içerir:

  • Dudak, dil, ağız içi, damak ve kulaklarda kızarıklık, şişme veya kaşıntı,
  • Boğazın kaşınması ve şişmesi,
  • Yemek borusu veya midede ağrı, bulantı, kusma
  • Hapşırma, burun akıntısı veya burunda kaşıntı, gözde kızarıklık, şişlik veya sulanma.

Eğer şiddetli alerjik reaksiyon riski taşıyorsanız, yanınızda mutlaka bir adrenalin oto-enjektörü (penepin) ve bir antihistaminik taşımanız önerilir.

Latekse alerjisi olan kişiler, lateksin kullanıldığı tıbbi uygulama ve diş tedavileri sırasında risk altındadır.  Kestane, avokado, muz, kivi, şeftali, domates, patates ve tatlı biber alerjiniz varsa bu besinlerin yanında latekse karşı da bir alerji testi yaptırmanızın faydası olacaktır. Moleküler alerji testleri daha detaylı ve kapsamlı bilgi sağladığı için bu gibi durumlarda tercih edilebilir.

Fıstık ve Ağaç yemişleri

Kestane, fıstık ve ağaç yemişlerinden (badem, ceviz, kaju fıstığı, Brezilya fındığı gibi) farklı bir botanik kategorisindedir. Kestane alerjisi olan çoğu insan fıstık ve ağaç yemişlerini tolere edebilir. Ancak nadir olarak kestane alerjisi olanlarda ağaç yemişlerine karşı alerji de bildirilmiştir. Bu sebeple tanı konmuş kestane alerjinizin olması durumunda ağaç yemişlerini doktorunuza danışarak tüketmeniz önerilir.

Kestane nerede kullanılır?

Kestaneye alerjiniz varsa tükettiğiniz tüm yiyeceklerin etiketini dikkatlice okuyun ve ev dışında yemek yediğinizde ürünün içeriğini her zaman sorgulayın.

Kestane genellikle kavrulmuş olarak tüketilir. Konserve, püre veya kestane unu olarak da bulunur. Banon, özellikle Avrupa’da tüketilen, pastörize edilmemiş keçi sütünden yapılmış, kahverengi kestane yapraklarına sarılmış ve rafya ile bağlanmış bir peynirdir. Kestane alerjisi olanlar bu ürüne karşı da tepki gösterebilir. Uzak Doğu’da ise yemek pişirmede kestane kullanımı yaygındır, Bu nedenle o bölgeye seyahat ediyorsanız veya yemeklerini tüketiyorsanız dikkatli olmanız gerekir.

Kestane Çeşitleri

Su Kestanesi

Doğu mutfağında yaygın olarak tüketilen su kestaneleri, kestaneden farklı bir botanik aileden gelir. Su kestaneleri, singoda unu olarak da kullanılabilir ve Asya yemeği tariflerinde derin kızartma için kullanılır. Tatlı kestaneye alerjisi olanlar normalde sorunsuz bir şekilde su kestanesi yiyebilirler. Her ikisine de beraber alerji çok nadir durumlarda görülür.

At kestanesi (conkers)

Tatlı kestaneye alerjisi olan insanlar genellikle at kestanesine de tepki olup olmayacağını merak ederler. İki kestane türünün botanikleri birbirlerinden farklıdır ve kestane alerjisi olan kişiler at kestanesine karşı tepki göstermezler.

Ayrıca at kestanesi polenine ve at kestanesi temastan kaynaklanan deri döküntüsü sonrası kestane alerjisi gelişebilir. Bu alerji çeşidi kestane yenmesine verilen alerjik reaksiyonlardan farklıdır.

Özetleyecek olursak;

  • Kestane alerjisi nadirdir ve kuruyemiş alerjileri ile ilişkili değildir,
  • Kestane alerjileri; polen alerjisi, sebze ve meyve alerjileri ile çapraz reaksiyon nedeniyle görülebilir.
  • Lateks alerjisi olanlarda da çapraz reaksiyon nedeniyle kestaneye karşı tepki görülebilir,
  • Kestane için şiddetli alerji nadirdir, ancak tanı konmuş kestane alerjiniz varsa yanınıza mutlaka adrenalin oto-enjektörü(penepin) bulundurmanız önerilir.

Kuruyemiş alerjileri;  çocuklarda ve yetişkinlerde en yaygın görülen besin alerjilerinden biridir. Kabuklu ağaç yemişi alerjileri olarak da adlandırılır. Çok ciddi ve hayatı tehdit eden alerjik reaksiyonlara (anafilaksi) neden olur. Alerjik reaksiyon genellikle bir alerjene maruz kaldıktan birkaç dakika veya birkaç saat sonra ortaya çıkabilir. Devamını Oku

Buğday alerjisi olan bir kişi buğdayla temas ettiğinde vücudu buğdayı bir tehdit olarak algılar ve ona saldırmak için antikorlar gönderir. Bu bağışıklık tepkisi yaşamı tehdit eden birçok belirtiye neden olabilir. Buğday Alerjisinde beslenme tedavisi buğday ve ürünlerini içeren tüm besinlerin diyetten çıkarılmasıyla yapılır. Ancak beslenmenin büyük bir bölümünü kapsayan buğday ve ürünlerinin diyetten bilinçsizce çıkarılması ve yerine glutensiz ürünlerin konması sağlık açısından başka problemlere sebep olabilir.

Devamını Oku

Yumurta alerjisinde vücudun bağışıklık sisteminin yumurtada bulunan proteinlere karşı reaksiyon göstermektedir, IgE aracılı  veya IgE aracılı olmayan yumurta alerjisi olarak adlandırılır. Bebeklerde ve küçük çocuklarda en sık görülen besin alerjilerinden biridir. Global veriler yumurta alerjisinin küçük çocukların % 0.5-2.5’ini etkilediğini göstermektedir. Devamını Oku

İnek sütü proteini alerjisi (İSPA), bebeklerde en yaygın görülen besin alerjisidir. Vücudun bağışıklık sisteminin inek ve diğer hayvanların sütündeki proteine ​​anormal bir şekilde tepki vermesiyle ortaya çıkar. Bağışıklık sistemi inek sütü proteinini zararlı bir madde olarak algılar ve ona saldırır.   Genellikle 1 yaşından küçük bebeklerin % 2-3’ünde görülür. Çocuklar büyüdükçe görülme riski azalır. Devamını Oku

Besin alerjisi, bağışıklık sistemimizin bir besine veya besindeki bir maddeye karşı aşırı tepki göstermesi ve onu tehlike olarak algılayıp ona karşı savaşmasıyla ortaya çıkar. Besin alerjileri ortalama; çocukların% 4-6’sını, yetişkinlerin ise % 4’ünü etkiler.

Belirtiler en çok bebeklerde ve çocuklarda görülmesine rağmen besin alerjisi her yaşta ortaya çıkabilir. Yıllardır sorun yaşamadan yediğiniz besinlere karşı bile sonradan bir alerji gelişebilir. Alerjiler genetik geçişli olabilir ve bu durum önceden tahmin edilemez. Devamını Oku